Circulair slopen wordt steeds belangrijker in Nederland. Maar wat betekent dat in de praktijk? We spraken met Niels van Omnia Wonen en Arend van Lagemaat Sloopwerken over hun samenwerking bij een bijzonder project aan de Spronksweg in Oldebroek.
“We willen materialen niet zomaar weggooien”
Voor Niels van Omnia Wonen is circulair slopen inmiddels heel normaal geworden.
“Circulair slopen betekent dat we bij sloop en grote verbouwingen materialen niet zomaar weggooien,” vertelt hij. “We kijken eerst wat we opnieuw kunnen gebruiken. We halen materialen zorgvuldig uit elkaar. Daarna gebruiken we ze opnieuw of laten we ze goed recyclen. Zo maken we minder afval, stoten we minder CO₂ uit en gebruiken we minder nieuwe grondstoffen.”
Volgens Niels ging er vroeger bij sloop veel waarde verloren. “Dat vinden wij zonde. Veel materialen zijn nog prima te gebruiken. Door circulair te slopen werken we duurzamer. Het past bij onze doelen voor het klimaat en het milieu. Het staat ook in ons beleid. Daarom doen we dit niet eenmalig, maar bij elk project waar het kan.”
Een vaste plek in het duurzaamheidsbeleid
Binnen Omnia Wonen is circulair werken een belangrijk onderdeel van het duurzaamheidsbeleid.
“We willen de impact van onze woningen op het milieu kleiner maken,” legt Niels uit. “Als we materialen opnieuw gebruiken, hoeven we minder nieuwe materialen te kopen. Dat scheelt energie en CO₂. Ook werken we beter samen met aannemers en recyclers. Samen kom je verder.”
Het doel is duidelijk: circulair slopen moet normaal worden. “We bekijken vooraf welke materialen we kunnen hergebruiken. Tijdens het project houden we bij wat het oplevert. En waar het kan, gebruiken we materialen opnieuw in andere projecten.”
Van sloop naar ‘oogsten’
Arend van Lagemaat BV sluit zich daarbij aan. Hij spreekt liever van ‘circulaire ontmanteling’, ‘circulair oogsten’ of ‘circulair delven’ dan van sloop.
“Bij circulaire ontmanteling slopen we een gebouw niet zomaar,” zegt hij. “We zien een gebouw als een opslag van waardevolle materialen. We proberen zoveel mogelijk materialen opnieuw te gebruiken.”
Bij het project aan de Spronksweg in Oldebroek gaat het om een woonwijk met 28 woningen. Deze maken plaats voor 62 nieuwe woningen. “Dat is een mooi project waarbij we veel materialen kunnen hergebruiken,” aldus Arend.
Lagemaat werkt volgens de zogenoemde 13-R-ladder. “In dit project is ‘Re-use’ onze eerste keuze. Dat betekent dat we materialen één op één hergebruiken, zoals balkhout, bakstenen, dakpannen en glas. Andere materialen, zoals kalkzandsteen, zink, koperleidingen en kunststof kozijnen, recyclen we. Die worden dan weer grondstof voor nieuwe bouwmaterialen.”
Eerst goed in kaart brengen wat er is
Voordat de eerste woning wordt ontmanteld, wordt alles zorgvuldig voorbereid.
“We maken eerst een uitgebreide inventarisatie,” legt Arend uit. “Met laserscans en speciale software brengen we in kaart welke materialen er zijn. We kijken naar de hoeveelheid, de kwaliteit en of ze goed los te maken zijn. Op basis daarvan maken we een ontmantelplan.”
Samen met projectontwikkelaars, ingenieurs en architecten wordt bekeken hoe de ‘geoogste’ materialen terug kunnen komen in nieuwe gebouwen. “Ook is er steeds meer vraag naar gebruikte bouwmaterialen,” zegt Arend. “Daarnaast werken we met een circulair sloopverificatiecertificaat. Daarmee laten we zien dat we materialen op de juiste manier oogsten en opnieuw inzetten.”
Een leerproject voor de toekomst
Wat dit project bijzonder maakt, is de intensieve samenwerking tussen Omnia Wonen en Lagemaat.
“We bekijken heel precies welke materialen er in de wijk aanwezig zijn,” vertelt Arend. “We pellen het project als het ware laag voor laag af. Het is echt een leerproject.”
Niels ziet dat ook zo. “De kennis die we hier opdoen, gebruiken we straks bij volgende renovatie- en sloopprojecten. Zo worden we steeds beter in circulair werken.”
Op weg naar een nieuwe standaard
Beiden verwachten dat circulair slopen de komende jaren steeds normaler wordt.
“Ik denk dat het straks standaard is,” zegt Niels. “Corporaties gaan het vaker vragen bij aanbestedingen. Ook wordt de markt voor hergebruik beter georganiseerd. Samenwerking is daarbij heel belangrijk.”
Arend vult aan: “Wij werken al veel samen met woningcorporaties aan circulaire projecten. De kennis die we hebben opgebouwd, passen we nu steeds vaker toe in de sociale woningbouw. De grote kansen op circulair succes zit met name in het toepassen van de geoogste materialen in nieuwbouwprojecten van diezelfde wooncorporaties”
Wat begon als een nieuwe manier van kijken naar sloop, groeit zo uit tot een nieuwe standaard in de bouw. Minder afval, minder CO₂ en slimmer omgaan met materialen – daar werken Niels en Arend samen stap voor stap aan.
