Asbest leek aanvankelijk een ideaal bouwmateriaal. Het is sterk, slijtvast, bestand tegen loog, zuur en warmte. Het werkt isolerend en was goedkoop. Asbest bestaat uit microscopisch kleine vezels. Die vezeltjes zijn de boosdoeners: als ze vrijkomen, kunnen ze kanker veroorzaken.
Soorten asbest
Er zijn verschillende soorten asbest, met verschillende technische benamingen, die ook op verschillende manieren zijn gebruikt. Al die soorten bestaan uit twee hoofdsoorten:
- ‘hechtgebonden’ asbest: Asbestmaterialen waarin de vezels stevig in het materiaal verankerd zitten, noemen we hechtgebonden. Voorbeelden van hechtgebonden asbest zijn asbestcement golfplaten en asbestcement vlakke platen. Hechtgebonden asbest geeft geen directe gezondheidsrisico’s, zolang het onbeschadigd is.
- ‘losgebonden’ of ‘niet-hechtgebonden’ asbest: In niet-hechtgebonden asbest kunnen vezels gemakkelijk vrijkomen. Niet-hechtgebonden asbest komt voor als spuitasbest; gespoten op leidingen, plafonds en staalconstructies.
Asbest is een verzamelnaam voor een aantal mineralen dat is opgebouwd uit microscopisch kleine vezels. Asbest is vaak gebruikt als bouwmateriaal in gebouwen en woningen om zijn goede eigenschappen: het is sterk, slijtvast, isolerend en bestand tegen logen, zuren en hoge temperaturen. Vanaf 1994 is het niet meer toegestaan om asbesthoudende materialen te gebruiken. In het verleden zijn ook in onze woningen asbesthoudende materialen toegepast.
Kijk ook op Meer informatie over asbest – Rijksoverheid
Asbest klinkt eng en gevaarlijk. In sommige situaties is asbest inderdaad gevaarlijk, maar vaak niet. Dat kan verwarrend zijn, daarom deze informatie.
Er zijn veel regels over asbest en veiligheid. We bespreken hier niet al die regels. Wel willen we dat u weet dat de overheid asbestnormen actief bewaakt en dat Omnia Wonen secuur en verantwoordelijk omgaat met deze regels en normen. Daarom verwijderen we asbest dat direct gevaar oplevert voor de gezondheid bij het dagelijks gebruik van de woning.
Verboden
Asbest is geen onschuldig materiaal. Het is niet voor niets dat het sinds 1983 nauwelijks nog wordt toegepast. De verkoop, het gebruik, maar ook de bewerking door zagen, boren, schuren of slopen van asbest is sinds 1993 zelfs verboden. Voor die tijd werd asbest gebruikt als bouwmateriaal. Daarom kan asbest nog voorkomen in oudere woningen, vooral in huizen die gebouwd zijn voor 1994.
Riskant?
Losgekomen asbestvezels kunnen long- en darmkanker veroorzaken – maar alleen bij mensen die deze vezels hebben ingeademd. De ziekte ontstaat soms pas jaren nadat iemand asbest heeft ingeademd. Hoe lang en hoe vaak iemand is blootgesteld aan de vezels bepaalt mede hoe hoog het risico is. Zo is bij eenmalige blootstelling het risico op asbest gerelateerde ziekte klein. Je kunt alleen vezels inademen als de vezels op een of andere manier zijn losgekomen. De vezels uit losgebonden asbest kunnen makkelijk vrijkomen, omdat de vezels niet vastzitten in een basismateriaal. Hechtgebonden asbest is niet gevaarlijk. Maar als hechtgebonden asbest beschadigt of wordt bewerkt (zagen, boren, schuren) of gesloopt, komen toch gevaarlijke vezels vrij. Daarom heeft de overheid strenge regels opgesteld die dergelijke klussen verbiedt.
Hoe herkent u asbest?
Woningen die gebouwd zijn voor 1994 zijn asbestverdacht. Hiermee bedoelen wij dat er een kans is dat er asbesthoudende materialen zijn gebruikt tijdens de bouw van de woning. Uiteraard zit lang niet in elke verdachte woning asbest, maar als uw woning gebouwd is voor 1994 dan is het verstandig u goed te laten informeren door Omnia Wonen voordat u gaat klussen. Als leek herken je asbest namelijk niet. De aanwezigheid van asbest kan alleen worden vastgesteld door materiaal-onderzoek in een laboratorium door daarvoor opgeleide mensen.
Op deze plekken zou asbest kunnen voorkomen
- in woningen die gebouwd zijn voor 1994, op plekken die goed geïsoleerd moeten worden. Bijvoorbeeld daken, schoorstenen, rond cv-ketels. (Dit is meestal hechtgebonden asbest.)
- in woningen die gebouwd zijn voor 1994, op plekken die door weersinvloeden aan slijtage onderhevig zijn. Bijvoorbeeld gevels, daken, op schuren en garages. (Dit is meestal hechtgebonden asbest.)
- in woningen die gebouwd zijn voor 1994, als brandwerend plaatmateriaal. Bijvoorbeeld in garages, in meterkasten, rond schoorstenen, ventilatiekanalen en cv-ketels. (Dit is meestal losgebonden asbest.)
- in sommige soorten vinyltegels en vinylzeil, geproduceerd voor 1984. in huishoudelijke apparaten die warmte uitstralen, geproduceerd tot de jaren tachtig. Bijvoorbeeld een gevelkachel, föhn of broodrooster.
Zichtbaar/onzichtbaar en constructief/niet-constructief
Asbest kan voorkomen op verschillende plaatsen. Een deel van die asbest is zichtbaar. Voorbeelden zijn vensterbanken, plantenbakken en vinylvloerbedekking. In oudere woningen kan ook asbest onzichtbaar zijn verwerkt, bijvoorbeeld in het beton.
Het zichtbare en onzichtbare asbest kan verschillende functies hebben in een woning. Het kan bijvoorbeeld verwerkt zijn in het dak, riolering of in de dragende onderdelen van uw woning. Dit noemen wij constructief toegepast asbest. De verwijdering van deze asbest is een zware klus en brengt vaak veel overlast met zich mee. Het asbest kan ook verwerkt zijn in plafondplaten, vensterbanken of kruipluiken. Dit heet niet-constructief toegepast asbest. De verwijdering is relatief simpel, maar mag alleen gedaan worden door een gespecialiseerd bedrijf.
De plaats waar asbest zich bevindt in de woning (zichtbaar/onzichtbaar) en de manier waarop het is toegepast (constructief/niet-constructief) is voor Omnia Wonen een hulpmiddel in de beslissing om het asbest te verwijderen of te laten zitten. Wanneer Omnia Wonen namelijk asbest ontdekt in een woning, onderzoeken wij samen met de professionals of het asbest gevaar oplevert voor de gezondheid van de bewoners en omwonenden. De uitkomst is nooit van tevoren te voorspellen en wij laten ons altijd adviseren door een onafhankelijke en gespecialiseerd adviseur.
Dit doet Omnia Wonen
Volgens de regels van de overheid bent u zelf verantwoordelijk voor het weghalen van bijvoorbeeld asbesthoudende vloerbedekking of hitte werende wandbekleding achter gevelkachels en radiatoren en de gevelkachel zelf. Maar omdat wij het zo belangrijk vinden dat het asbest veilig wordt verwijderd, nemen wij die verantwoordelijkheid van u over. Met andere woorden: wij verwijderen de vloerbedekking, gevelkachel of wandbekleding. U hoeft niets te doen. Zo dragen we extra bij aan uw veiligheid. Bekijkt u ook de meterkastkaart die u van Omnia Wonen heeft ontvangen goed. Mocht u twijfelen over materialen in uw woning, neemt u dan contact op met Omnia Wonen. Doet u dat zeker als u denkt dat u misschien beschadigd of losgebonden asbest in huis heeft.
Zelf asbest verwijderen is gevaarlijk en verboden
Wij adviseren u om te wachten met het uitvoeren van werkzaamheden bij verhuizing tot na het bezoek van de adviseur van Omnia Wonen. Volgens overheidsregels moet u asbesthoudend materiaal dat u – jaren geleden – zelf heeft aangebracht ook weer zelf (laten) verwijderen. Omnia Wonen vindt dat deze regel teveel risico oplevert voor uw gezondheid, daarom nemen wij deze taak van u over als u gaat verhuizen.
Wilt u iets veranderen in uw woning en u vermoedt dat u bij uw klus asbest bent tegengekomen? Of vermoedt u dat u beschadigd of losgebonden asbest in huis heeft? Ga dan vooral niet beginnen met uw klus, maar neem onmiddellijk contact op met Omnia Wonen.
Asbest in mijn woning?
Asbest is tot 1994 op verschillende manieren gebruikt. Niet alleen in de bouw, maar ook voor het maken van bijvoorbeeld huishoudelijke apparaten. Asbest kunt u bijvoorbeeld op de volgende plekken tegenkomen:
- Vinylvloertegels. Als u gaat verhuizen, dan mag u de asbesthoudende vloerbedekking laten liggen. Omnia Wonen neemt de verantwoordelijkheid voor de verwijdering over.
- Onderlaag van de vloerbedekking. Als u gaat verhuizen, dan mag u de asbesthoudende vloerbedekking laten liggen. Omnia Wonen neemt de verantwoordelijkheid voor de verwijdering over.
- Huishoudelijke apparaten. Het asbest zit meestal opgesloten in het apparaat en levert dan geen gevaar op. Neem contact op met uw gemeente hoe u dit apparaat moet inleveren.
- Installaties (gevelkachel, geiser, cv-installaties). Het asbest zit meestal opgesloten in het apparaat en levert dan geen gevaar op. Verwijdert u de installatie niet zelf! Neemt u contact met ons op voor advies.
Vuistregels asbest
- Klussen in een woning die gebouwd is voor 1994? Vraag altijd eerst advies aan Omnia Wonen.
- Nooit zomaar zelf asbest verwijderen; ook geen vloerzeil of golfplaat.
- Neemt u altijd contact op met Omnia Wonen als u de asbesttoepassing wilt laten verwijderen.
- Nooit asbest verzagen, schuren of breken. Dat is zelfs strafbaar!
- Nooit een gat boren in asbest. Dat is zelfs strafbaar!
- Twijfelt u of een materiaal asbesthoudend is? Vraag advies aan Omnia Wonen.
- Een oud huishoudelijk apparaat in huis? Zoek contact met de fabrikant en vraag of er asbest in verwerkt is.
De jaartallen
1945: asbest wordt gezien als ideaal bouwmateriaal: voordelig, sterk en isolerend
1978: spuitasbest (losgebonden) wordt niet langer gebruikt
1984: asbest wordt niet meer gebruikt in vinylzeil
1993: asbestverkoop en -gebruik in de bouw definitief verboden
1998: hergebruik van asbest door particulieren definitief verboden
2005: invoering Asbestverwijderingsbesluit
2010: de Gezondheidsraad adviseert de asbestnormen aan te scherpen
Meer informatie?
www.rijksoverheid.nl/asbest (voor veel gestelde vragen – en antwoorden)
www.meldasbest.nl (voor meldingen van asbest)
www.ggd.nl (voor informatie over gezondheidsrisico’s)
